Αφιέρωμα στο 1821- Οι πρωταγωνιστές : Ανδρέας Μιαούλης (1769 – 1835) – της Μαριάννας Μαρκάκη

από admin

Ο Ανδρέας Βώκος, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του Ανδρέα Μιαούλη, γεννήθηκε στις 20 Μαΐου 1769 στην Ύδρα. Ήταν το δεύτερο παιδί του Υδραίου πλοιοκτήτη και προεστού Δημητρίου Βώκου. Καραβοκύρης, πολιτικός και ναύαρχος, διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στα γεγονότα της Επανάστασης του 1821, καθώς και στην μετέπειτα πολιτική ζωή του  ελληνικού κράτους.

Από νεαρή ηλικία ασχολήθηκε με τη ναυτιλία αποκτώντας μεγάλη περιουσία. Λέγεται πως το «Μιαούλης» προήλθε από το όνομα «Μιαούλ» που είχε ένα νέο πλοίο που αγόρασε κάποτε στη Χίο από έναν Οθωμανό. Ήταν έξυπνος, δραστήριος και ριψοκίνδυνος. Έμαθε πολύ γρήγορα τα μυστικά της θάλασσας και επιδόθηκε στην πειρατεία. Γνώριζε τους κινδύνους της θάλασσας, τις τακτικές μιας ναυμαχίας, πώς να κουμαντάρει το πλοίο και πώς να επιβάλλεται στο πλήρωμά του. Ήταν άξιος και έμπειρος ήδη πριν τον Αγώνα του 1821. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση, πίστευε ότι δεν ήταν ακόμη κατάλληλες οι συνθήκες για την επιτυχία της. Όμως πολύ γρήγορα έθεσε εαυτόν στη διάθεση της πατρίδας για την ελευθερία του έθνους.

Στις 28 Μαρτίου 1821 προσφέρει υπέρ της ανεξαρτησίας ένα σημαντικό χρηματικό ποσό για να καλυφθούν οι πρώτες ανάγκες και λίγο αργότερα τα ίδια του τα πλοία. Στις 19 Σεπτεμβρίου 1821 ξεκινά επικεφαλής 20 υδραίικων πλοίων και 9 σπετσιώτικων για την Πύλο, όπου εννέα μέρες αργότερα θα συγκρουστεί με έναν υπέρτερο οθωμανικό στόλο στα παράλια της Τριφυλίας και της Ηλείας. Τον Ιανουάριο του 1822 εκλέγεται ναύαρχος του στόλου της Ύδρας και ξεκινάει αρχές Φεβρουαρίου για τη Ζάκυνθο, όπου θα ενωθεί με τα σπετσιώτικα και τα ψαριανά πλοία. Συνολικά θα συγκεντρωθούν 63 πλοία και στις 20 του μηνός θα αναμετρηθούν με 108 οθωμανικά στην περίφημη ναυμαχία της Πάτρας. Οι Έλληνες, παρά το γεγονός ότι οι καιρικές συνθήκες ήταν κάκιστες και η θάλασσα φουρτουνιασμένη πέτυχαν τον απόλυτο αιφνιδιασμό του τουρκικού στόλου. Οι ναυμαχίες διαδέχονται η μία την άλλη για τον Μιαούλη και σχεδόν όλες στέφονταν με επιτυχία. Στη Χίο, στο Ναύπλιο, στα Ψαρά, στην Ικαρία, στην Κρήτη… Στη ναυμαχία που πραγματοποιήθηκε στον κόλπο του Γέροντα, απέναντι από τη Λέρο, οι Έλληνες θα νικήσουν τον συνασπισμένο στόλο τουρκικών, αιγυπτιακών, αλγερινών και τυνησιακών πλοίων. Το 1825 θα βρει και πάλι τον Μιαούλη να πρωταγωνιστεί στις ναυμαχίες. Τον Απρίλιο αιφνιδιάζει τον αιγυπτιακό στόλο στη Μεθώνη προκαλώντας του σημαντικές καταστροφές, τέλη Μαΐου συγκρούεται με τον οθωμανικό στη Σούδα και τον Νοέμβριο στη Γλαρέντζα της Αχαΐας αλλά και στο Μεσολόγγι, όπου θα συμβάλει τα μέγιστα στην τροφοδοσία των πολιορκημένων κατοίκων. Γνωρίζοντας την τέχνη του να διασπά ναυτικούς αποκλεισμούς, καταφέρνει τον Ιανουάριο του 1826 να ξεφύγει από τα οθωμανικά πλοία και να παράσχει τρόφιμα και πολεμοφόδια στους Ελεύθερους Πολιορκημένους, που δεν θα άντεχαν όμως για πολύ ακόμη…

Η έλευση του Ιωάννη Καποδίστρια στην Ελλάδα ως πρώτου Κυβερνήτη τον Ιανουάριο του 1828 θα παίξει καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα πορεία του Μιαούλη. Ο πολύπειρος διπλωμάτης θα αναθέσει στον μπαρουτοκαπνισμένο ήρωα μια δύσκολη αποστολή: να πατάξει την πειρατεία που προκαλούσε σημαντικά προβλήματα στα παράλια της Πελοποννήσου και κυρίως στα νησιά των Σποράδων και των Κυκλάδων. Ο ριψοκίνδυνος ναυτικός ήταν ο πλέον κατάλληλος γιατί γνώριζε καλά τις πειρατικές μεθόδους από τότε που νεαρός ακόμη, ήταν και ο ίδιος πειρατής! Μέσα σε λίγους μήνες κατάφερε να καταστήσει τα ελληνικά χωρικά ύδατα ασφαλή, προκαλώντας τον θαυμασμό του Καποδίστρια με την επιδεξιότητά του.

Σύντομα όμως ο Κυβερνήτης θα βρει τον Μιαούλη απέναντί του. Ο συγκεντρωτισμός της εξουσίας του Καποδίστρια και τα προνόμια που διεκδικούν οι ισχυρές οικογένειες έχουν ως αποτέλεσμα την αντίδρασή τους. Σε αυτές συγκαταλέγονται οι Αρβανίτες Κουντουριώτηδες, οι Υδραίοι Μιαούληδες και οι Μαυρομιχαλαίοι στη Μάνη. Πίστευαν ότι θα είχαν λόγο στη νομή της εξουσίας αλλά τώρα διαπίστωναν ότι έμπαιναν στο περιθώριο. Τόσο η Μάνη όσο και η Ύδρα εξελίσσονται σε προπύργια της αντιπολίτευσης. Μέσα Ιουλίου του 1831 ο Μαυρομιχάλης υποκινεί ανταρσία στη Μάνη αναγκάζοντας τον Κυβερνήτη να στείλει στην περιοχή στρατιωτικό σώμα. Στο άκουσμα της είδησης ότι είναι έτοιμος να αποπλεύσει από τον ναύσταθμο του Πόρου και ο στόλος προκειμένου να καταστείλει τις εστίες εξέγερσης, οι Υδραίοι αναλαμβάνουν δράση. Ο Ανδρέας Μιαούλης με 200 ναύτες και ο Αντώνιος Κριεζής με άλλους 70 δικούς του άνδρες καταλαμβάνουν τον ναύσταθμο στις 16 Ιουλίου. Ο ίδιος ο Μιαούλης αναλαμβάνει πραξικοπηματικά διοικητής του ναυστάθμου! Οι Άγγλοι και οι Γάλλοι όμως, αιφνιδιάζουν τους εξεγερμένους και τάσσονται υπέρ της νόμιμης κυβέρνησης απαιτώντας από τους κινηματίες να παραδοθούν. Πολύ σύντομα έξω από τον Πόρο συγκεντρώνονται ρωσικά, αγγλικά και γαλλικά πλοία, προκειμένου να αποτρέψουν τυχόν ένωση του καταληφθέντα επίσημου ελληνικού στόλου με αυτό των ξεσηκωμένων νησιωτών. Στις 10.30 το πρωί της 1ης Αυγούστου 1831 ο Μιαούλης πραγματοποιεί την ανήκουστη και πρωτοφανή απειλή που είχε εξαπολύσει, προσβάλλοντας με μια πράξη παραφροσύνης την ένδοξη πορεία του: Ανατινάζει την ναυαρχίδα «Ελλάς» που με τόσους κόπους είχε αποκτήσει το έθνος καθώς επίσης και την κορβέτα «Ύδρα»!!

Ο εμπρησμός του εθνικού στόλου αποτελεί μια απολύτως αντιφατική κίνηση σε σύγκριση με τον μέχρι τότε βίο του προκαλώντας γενική κατακραυγή. Με εγκύκλιο του ο Καποδίστριας πληροφορεί τον ελληνικό λαό για τα γεγονότα στον Πόρο ενώ ο έτερος μέγιστος ναύαρχος της Επανάστασης του ’21 Κωνσταντίνος Κανάρης εξοργισμένος ανέφερε σε επιστολή του προς τον Καποδίστρια: «Εν Πόρω 1 Αυγούστου 10 1/2 ώρας προς μεσημβρίας. Ο Μιαούλης παρέδωκεν εις τας φλόγας την Ελλάδα και την κορβέτταν Ύδρα. Είθε παραδοθή το όνομα του αυτουργού τοιαύτης πράξεως βαρβαροτάτης εις αιώνιον ανάθεμα! Τα στρατεύματα κατέλαβον την πόλιν, το φρούριον και τα διασωθέντα ατμοκίνητα. Ευρέθησαν δε εις τ’ ατμοκίνητα αυτά εις τον ναύσταθμον και εις τας αποθήκας φιτύλια εις τα υπονόμους, αι οποία έμελλον να αποκαταστήσουν τον Πόρον σωρόν ερειπίων και φαίνεται ότι ολίγον έλειψεν ώστε να τελειώσουν ο Μιαούλης και οι συναίτιοι του τοιαύτην πράξιν καταστροφής και ερημώσεως».

Ο Καποδίστριας παραχώρησε αμνηστία στους υπαιτίους υπό τον όρο της παύσης των εχθρικών ενεργειών αλλά όλα έληξαν με την δολοφονία του στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 στο Ναύπλιο. Ο Μιαούλης μεταμελήθηκε για την πράξη της πυρπόλησης και μάλιστα ενώ το 1832 του προτάθηκε η θέση του Στολάρχου, αρνήθηκε χωρίς πειστική δικαιολογία. Πολλοί θεωρούν ότι δεν δέχθηκε λόγω των τύψεων που τον βασάνιζαν…

Επί Όθωνα διορίζεται αρχηγός του Ναυτικού Διευθυντηρίου, Γενικός Επιθεωρητής του στόλου και Σύμβουλος Επικρατείας. Πέθανε στις 11 Ιουνίου 1835 από φυματίωση  και ετάφη σε ακτή του Πειραιά, που ονομάζεται ως σήμερα «Ακτή Μιαούλη».  Αργότερα τα οστά του μεταφέρθηκαν στη Ύδρα ενώ σύμφωνα με μια συνήθεια της εποχής, η καρδιά του ταριχεύτηκε και τοποθετήθηκε σε ειδική αργυρή λήκυθο και φυλάσσεται στο Μουσείο Ύδρας.

Η λήκυθος με την καρδιά του Μιαούλη 

 

Ο ανδριάντας του Ανδρέα Μιαούλη στην Ύδρα

 

Δείτε Παρόμοια Άρθρα

Follow by Email